Van invulbestand naar stuurinstrument: Land van Horne werkt met de Op Naar Nulkaart

Zorgorganisatie Land van Horne werkt al jaren met een CO₂-routekaart, maar wilde er meer mee dan verantwoording afleggen. De organisatie wil ermee plannen, begroten en verantwoorden voor de hele vastgoedportefeuille. Samen met Op Naar Nul ontwikkelde Land van Horne een routekaart die inmiddels door Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ) en Stichting Stimular is goedgekeurd als alternatieve CO₂-routekaart voor de Care.

Van één beleidsstuk naar een vaste functie

Toen Land van Horne nog geen beleidsmedewerker duurzaamheid had, schreef Henry Smeets, manager Facilitaire Zaken, zelf het eerste beleidsstuk over het verduurzamen van het vastgoed. Bestuur en directie namen het stuk over. Sindsdien heeft de organisatie op vastgoedgebied veel stappen gezet, met Op Naar Nul als vaste verduurzamingspartner.

Verduurzaming is belegd in een eigen functie. Sinds de zomer is Wendy Steeman beleidsadviseur duurzaamheid. Land van Horne behoort binnen de ouderenzorg tot de koplopers op het gebied van verduurzaming en heeft inmiddels de MTZ-certificering zilver. Voor een organisatie die zo ver vooruitkijkt, moet de routekaart meer zijn dan een document dat je voor een audit invult. Het moet de basis vormen voor keuzes, planning en begroting.

Wat Land van Horne zocht

Land van Horne werkte, zoals veel zorginstellingen, met de standaard CO₂-reductietool van EVZ. Die tool paste op een aantal punten niet bij de manier waarop de organisatie wil sturen.

Bij elke nieuwe versie moesten veel gegevens worden overgezet. Dat kostte veel tijd en liet steeds de vraag achter of alles nog klopte. Ook de historie ontbrak. Een maatregel die als uitgevoerd werd gemarkeerd, verdween uit het overzicht, waardoor niet meer terug te vinden was wanneer die was uitgevoerd.

“We zochten een model dat stabieler is dan een Excelbestand,” zegt Henry. “Wat we erin zetten, moet er ook in blijven staan. En de routekaart moet aansluiten op ons MJOP en onze instandhouding, anders kun je er niet op sturen.”

Wat er samen is gebouwd

Op Naar Nul had al een routekaart voor gemeentelijk vastgoed. Die is samen met Land van Horne vertaald naar de zorg. Waar Land van Horne eerst zelf per pand moest bedenken welke maatregelen nodig waren en in welke volgorde, werkt de Op Naar Nulkaart met verduurzamingsscenario’s: samenhangende pakketten maatregelen waarvan de investering en het CO₂-effect zijn doorgerekend.

“Als je scenario’s naast elkaar kunt leggen, wordt besluitvorming gemakkelijker,” zegt Henry.

De energiescan als fundament

Hoe bruikbaar de scenario’s zijn, hangt af van de kwaliteit van de input. Daarom brengt een technisch adviseur van Op Naar Nul elk pand van Land van Horne op locatie in kaart en beoordeelt hij wat er technisch past bij het gebouw. Die beoordeling gaat de Op Naar Nulkaart in, zodat de scenario’s en de bijbehorende ramingen aansluiten op de werkelijke situatie van elk pand.

Volgens Evelyne Haas, adviseur duurzaamheid bij Op Naar Nul, is dat onderscheid bepalend. “Met kengetallen krijg je een eerste beeld van je portefeuille, maar voor investeringsbeslissingen heb je de werkelijke situatie nodig. Als de energiescans van alle panden erin zitten, zie je per locatie wat er nog moet gebeuren om de doelen voor 2030 en 2050 te halen. En aan een MTZ-auditor laat je dan de werkelijke situatie zien.”

Op Naar Nul laadt ook het MJOP in de Op Naar Nulkaart. Zo ziet Land van Horne waar verduurzaming samenvalt met vervangingen die al gepland staan.

De achterliggende data beheert Op Naar Nul. Land van Horne past zelf de scenario’s en de planning aan. Henry vindt dat een verstandige verdeling: “Zo blijft het een stabiele routekaart.”

Plannen, begroten, verantwoorden

In de praktijk gaat de Op Naar Nulkaart én het MJOP de basis vormen voor het jaarplan. “Wat in 2027 op de routekaart en in het MJOP staat, nemen we mee in de begroting van 2027,” zegt Henry. Er blijft ruimte om te schuiven, bijvoorbeeld als een koelinstallatie onverwacht vervangen moet worden.

Voor verantwoording is de routekaart zowel intern als extern van meerwaarde. Het zorgkantoor en de Raad van Toezicht vragen regelmatig naar de voortgang. Henry liet de Raad van Toezicht het nieuwe dashboard al zien die enthousiast reageerde. Wendy denkt vooruit aan de MTZ-audit: “Als je altijd een actuele versie hebt, is dat perfect.”

Wordt vervolgd

Eind dit jaar is de Op Naar Nulkaart gevuld met de verduurzamingsscenario’s van alle panden. Henry is eerlijk over waar ze nu staan: “Het voelt als op maat gemaakt voor Land van Horne. Maar we moeten nog ervaren dat het werkt zoals we willen.” Zodra Land van Horne een tijd met de routekaart heeft gewerkt, lees je hier hoe dat in de praktijk uitpakt.

Benieuwd naar de Op Naar Nulkaart? We laten het je graag zien.