De Op Naar Nulkaart: onze CO₂-routekaart voor zorgvastgoed, dit kun je ermee

Een CO₂-routekaart is voor zorgorganisaties een belangrijk instrument voor verduurzaming. Voor MTZ-certificering is hij één van de verplichte eisen. De meeste zorginstellingen werken daarvoor met de CO₂-reductietool van het Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ). Wij ontwikkelden onze eigen routekaart: de Op Naar Nulkaart, door het EVZ en Stichting Stimular goedgekeurd als alternatieve CO₂-routekaart voor de Care. Voor je certificering lever je daarnaast nog de bestuursoplegger en het aanvullende invulformulier aan.

Maar de kaart is meer dan een verantwoordingsdocument. Je gebruikt hem om te plannen, begroten en sturen op de verduurzaming van je vastgoedportefeuille.

Samen met Land van Horne vertaalden we onze ervaring met portefeuilleroutekaarten naar zorgvastgoed. De Op Naar Nulkaart sluit aan op hoe een vastgoedafdeling in de zorg plant, begroot en verantwoordt. De routekaart is een maatwerktool: hij rekent met de werkelijke situatie van jouw gebouwen.

Van verantwoording naar sturing

In de praktijk blijft een routekaart vaak een verantwoordingsdocument. Hij wordt bijgewerkt voor de audit of de rapportage, terwijl de echte investeringsbeslissingen ergens anders vallen: in het MJOP, in de begroting en in het overleg met bestuur en controller.

Wil je met je routekaart sturen, dan moet hij drie dingen kunnen. 1. Hij moet rekenen met de werkelijke situatie van je panden. 2. Hij moet maatregelen in samenhang laten zien, omdat ze elkaar technisch en financieel beïnvloeden. 3. En hij moet aansluiten op de planning en begroting waarmee je organisatie al werkt, zodat je de uitkomsten kunt gebruiken voor je jaarplan en je instandhoudingsbegroting. De Op Naar Nulkaart doet alle drie.

Wat je ermee kunt

Gekoppeld aan je MJOP

Op Naar Nul laadt het meerjarenonderhoudsplan in de routekaart. Zo brengen we onderhoud en verduurzaming samen en zie je waar verduurzaming samenvalt met natuurlijke vervangingsmomenten. De uitkomsten gebruik je voor je jaarplan en je instandhoudingsbegroting.

Prioriteren over je portefeuille

Met een afwegingskader bepaal je per pand of je het houdt, herontwikkelt of afstoot. Een locatie waarvan het huurcontract over vijf jaar afloopt, vraagt een andere aanpak dan een pand dat je de komende decennia houdt. Die keuzes onderbouw je zo richting bestuur.

Energiescans als basis

Een technisch adviseur brengt op locatie de installaties, de schil en het werkelijke energieverbruik van een pand in kaart. Hij beoordeelt ook wat technisch bij het gebouw past, bijvoorbeeld of een warmtepomp een logische stap is. Die beoordeling verwerkt de routekaart, zodat je per pand ziet welke maatregelen in aanmerking komen, in welke volgorde ze logisch zijn en wat de gevolgen zijn van verschillende keuzes.

Kosten en besparingen zijn daarbij altijd ramingen, maar ramingen die gebaseerd zijn op de werkelijke gebouw- en verbruiksgegevens. Panden kunnen ook op kengetallen worden ingevuld, op basis van gebouwtype en bouwjaar. Bij een grote portefeuille geeft dat een eerste indicatie, van waaruit je bepaalt welke panden een energiescan krijgen.

Verduurzamingsroutes doorrekenen in scenario’s

Per pand en voor de hele portefeuille reken je verschillende routes door: van hybride tot volledig gasloos, van gefaseerd tot versneld, met of zonder specifieke subsidies. Elk scenario is een samenhangend maatregelenpakket, met de investering, het CO₂-effect en de gevolgen voor de exploitatie. Zo zie je vooraf of maatregelen op elkaar aansluiten, bijvoorbeeld of de huidige schil en het afgiftesysteem klaar zijn voor een warmtepomp.

Terugkijken en vooruitkijken

Uitgevoerde maatregelen blijven zichtbaar, in het jaar waarin ze zijn uitgevoerd. Zo laat je zien wat er al is gedaan en niet alleen wat je nog van plan bent. Wat een maatregel daadwerkelijk heeft opgeleverd, blijkt uit je verbruiksgegevens en dat is iets anders dan de raming vooraf.

De actuele stand in één overzicht

Het dashboard laat per locatie en voor de hele portefeuille zien waar je staat ten opzichte van de doelen voor 2030 en 2050. Dat gebruik je bij de MTZ-audit van Milieu Platform Zorg en richting zorgkantoor en Raad van Toezicht. De gebouwinformatie uit de routekaart is bovendien bruikbare input voor je EED-rapportage.

Stabiel beheer

Jij past scenario’s en planning aan. Wij beheren de achterliggende data en verwerken nieuwe energiescans of gewijzigde uitgangspunten volgens de beheerafspraken. Zo blijft de routekaart betrouwbaar, ook als meer mensen in je organisatie ermee werken en erin meekijken.

“Je kunt in één oogopslag laten zien wat je in 2030 bereikt als je je aan de afspraken in de routekaart houdt en de investeringen koppelt aan het meerjarenonderhoudsplan. Dan liggen de antwoorden voor een auditor gewoon op tafel.”

Henry Smeets, manager Facilitaire Zaken, Huisvesting en Klantenservice, Land van Horne

Aan de slag

Wil je zien hoe jouw vastgoedportefeuille eruitziet in scenario’s en wat dat betekent voor je MJOP en je begroting? We laten je graag zien hoe de Op Naar Nulkaart werkt.