Sportpark Zuid in Aalten: op weg naar een energieneutrale accommodatie

Op Sportpark Zuid in Aalten ligt een plan voor een vernieuwd, multifunctioneel verenigingsgebouw waar sport, zorg, onderwijs en maatschappelijke partners samenkomen. De bestaande accommodatie heeft op het gebied van duurzaamheid nog vrijwel niets: alles op gas, geen opwek, beperkte isolatie. Straks draait het gebouw volledig gasloos en wekt het zijn eigen energie op. Een sprekend voorbeeld van integrale verduurzaming in het maatschappelijk vastgoed.

Het vraagstuk

Maatschappelijk vastgoed verduurzamen is zelden een kwestie van één maatregel. Op Sportpark Zuid kwam alles samen. De energierekening die zwaar drukt op de exploitatie, een gebouw dat straks ruimte moet bieden aan meerdere verenigingen en maatschappelijke partners onder één dak en de ambitie om in één keer een flinke stap te zetten.

De vraag was niet alleen hoe je energie bespaart, maar hoe je een gebouw maakt dat decennia mee kan en betaalbaar blijft in de exploitatie. Daar komt techniek bij kijken, maar net zo goed financiering, subsidies en de manier waarop het gebouw straks wordt gebruikt.

Onze aanpak

In het nieuwe ontwerp worden de maatregelen in een logische volgorde gestapeld: eerst de warmtevraag omlaag, dan slim opwekken en dan opslaan.

Eerst de gebouwschil

• betere isolatie van gevel, dak en vloer
• nieuwe beglazing

Zo daalt de warmtevraag fors, nog voordat er één installatie wordt aangezet.

Dan de installaties

• warmtepompen, gesplitst voor ruimteverwarming en douchewater (douchen is bij een sportclub een groot deel van de energievraag)
• twee luchtbehandelingskasten met warmteterugwinning voor een gezond binnenklimaat, zonder warmte te verspillen.
• zonnepanelen voor de eigen opwek
• een accu die de stroom opslaat voor gebruik in de avonduren (juist als een sportpark de meeste energie vraagt)

En de buitenruimte

• groen en schaduw op de juiste plekken, zoals klimbeplanting in plaats van kale overkappingen

Het doel: een gebouw dat richting nul op de meter gaat. Energie wordt niet alleen duurzaam opgewekt, maar ook slimmer gebruikt.

Techniek is niet het hele verhaal

Toch is techniek hier niet het hele verhaal. Elke keuze is gekoppeld aan het gebruik:

• sporters moeten kunnen douchen
• zorgpartijen willen ook binnen kunnen bewegen
• onderwijs en andere gebruikers hebben ruimtes nodig die prettig, veilig en flexibel zijn

Het gebouw moet dus niet alleen energiezuinig worden, maar vooral werken voor de mensen die er straks elke dag komen. Daarom kijken we niet naar losse maatregelen, maar naar het hele plaatje: techniek, gebruik en exploitatie over de lange termijn.

“We kijken niet naar losse maatregelen, maar naar het hele plaatje. Techniek, gebruik en exploitatie over twintig jaar. Zo bouw je een gebouw dat ook over decennia nog klopt.”

Ricardo te Beest, Op Naar Nul

Het project in het kort

Wat heeft die integrale aanpak opgeleverd en wat gaat het nog opleveren? Voor Sportpark Zuid onder meer:

• Volledig gasloos: een accommodatie zonder aardgas, klaar voor de toekomst. 
• Fors lagere warmtevraag: door isolatie van de schil en warmteterugwinning. 
• 20+ jaar vooruit: een gebouw dat decennia meekan, met grip op de exploitatie. 
• Beoogd energieneutraal: richting nul op de meter, met eigen opwek en opslag. 
• Meer dan de helft: van de financiering uit sponsoring en subsidies, van Europees tot lokaal. 
• Eén dak, veel functies: sport, zorg en onderwijs in één toekomstbestendige plek. 

Wat begon als een energiescan groeide uit tot integrale begeleiding. Van het ophalen van de wensen van alle deelnemers tot het schakelen met gemeente en uitvoerende partijen. We brachten structuur, kennis en voortgang in het proces.